Laman

Kamis, 11 April 2013

TULADHA WIDYASWARA




A.    Destingtif
1.      Destingtif Vokal :
a)      Deleng ‘ningali’                    ≠          dulang ‘ndulang’
b)      Epek ‘pendhet’                     ≠          apek ‘sae’
c)      Bobot ‘ukuran’                      ≠          bibit ‘keturunan’
d)     Laras ‘sehat’                          ≠          leres ‘bener’
e)      Salah ‘ora bener’                   ≠          seleh ‘pasrah’

2.      Destingtif Konsonan :
a)      Seneng ‘bungah’                   ≠          meneng ‘ora omong’
b)      Babad ‘sejarah’                     ≠          papat ‘jinising angka’
c)      Cancang ‘ditaleni’                 ≠          dandang ‘piranti masak’
d)     Opah ‘ongkos’                      ≠          owah ‘pindah’
e)      Ronce ‘renteng’                    ≠          ronde ‘jenis wedang’

B.     Alofon
1.      Suwanten i lan I
a)      emprit            ~ [emprIt]
emprit            ~ emprit
b)      murid             ~ [murId]
murid             ~ murid
c)      cangkir          ~ [cangkIr]
cangkir          ~ cangkir
d)     mayit             ~ [mayIt]
mayit             ~ mayit
e)      dhuwit           - [dhuwIt]
dhuwit           ~ dhuwit

2.      Suwanten u lan Ʊ
a)      manuk           ~ [manƱk]
manuk           ~ manuk         
b)      njaluk            ~ [njalƱk]
njaluk                        ~ njaluk
c)      ngekum         ~ [ngekƱm]
ngekum         ~ ngekum
d)     mikul             ~ [mikƱl]
mikul             ~ mikul
e)      nandur           ~ [nandƱr]
nandur           ~ nandur

C.    Suwanten
1.      Vokal ( Aksara Swara)
a)      Vokal /a/
1)      Aji [aji]
2)      Ardi [ardi]
3)      Asthi [asthi]
4)      Jalu [jalu]
5)      Lastri [lastri]

b)     Vokal /ᴐ/
1)      Dasa [dᴐsᴐ]
2)      Cidra [cidrᴐ]
3)      Ima [imᴐ]
4)      Gatra [gotrᴐ]
5)      Jaya [jᴐyᴐ]

c)      Vokal /o/
1)      Omah [omah]
2)      Owah [owah]
3)      Bangjo [bangjo]
4)      Toko [toko]
5)      Kroto [kroto]

d)     Vokal /i/
1)      Suwanten [i]
·         Estri [estri]
·         Imbuh [imbƱh]
·         Ciri [ciri]
·         Mukti [mokti]
·         Legi [legi]

2)      Suwanten [I]
·         Balik [balIk]
·         Walik [walIk]
·         Urip [urIp]
·         Getir [getIr]
·         Rakit [rakIt]

e)      Vokal /u/
1)      Suwanten [u]
·         Mlebu [mlebu]
·         Rau [ratu]
·         Banyu [banyu]
·         Ibu [ibu]
·         Bumi [bumi]

2)      Suwanten [Ʊ]
·         Balung [balƱng]
·         Bakul [bakƱl]
·         Campur [campƱr]
·         Kethul [kethƱl]
·         Eluh [elƱh]

f)       Vokal /e/
1)      Suwanten [e]
·         Esti [esti]
·         Edi [edi]
·         Kowe [kowe]
·         Esuk [esƱk]
·         Sore [sore]

2)      Suwanten [Ɛ]
·         Golek [golƐk]
·         Joged [jogƐd]
·         Angel [angƐl]
·         Cuwer [cuwƐr]
·         Seleh [sƐlƐh]

g)      Vokal /ǝ/
1)      Bener [bǝnǝr]
2)      Beras [bǝras]
3)      Bekel [bƐkǝl]
4)      Gelem [gǝlǝm]
5)      Deleng [dǝlǝng]
h)     Umlaut utawi modifikasi fokal
1)      mayIt   +-e       → [mayite]
2)      cangkIr            +-e       → [cangkire]
3)      cethIl   +-e       → [cethile]
4)      agƱng  +-e       → [agunge]
5)      jagƱng +-e       → [jagunge]   

2.      Konsonan ( Katutswara )
a)      Suwanten lambe ( lathi )
1)      Bali [bali]
2)      Banyu [banyu]
3)      Mambu [mambu]
4)      Panas [panas]
5)      Watu [watu]

b)     Suwanten untu ( waos )
1)      Apikodental
·         Dadi [dadi]
·         Dalan [dalan]
·         Dandan [dandan]
·         Tandur [tandƱr]
·         Tangi [tangi]

2)      Apikoalveolar
·         Nangis [nangIs]
·         Jujur [jujƱr]
·         Lali [lali]
·         Kurang [kurang]
·         Rabi [rabi]

3)      Apikopalatal utawi retofleks
·         Adhi [adhi]
·         Adoh [adoh]
·         Dudu [dudu]
·         Kathok [kathok]
·         Tangi [tangi]



4)      Laminoalveolar
·         Beras [beras]
·         Karmas [kramas]
·         Sapi [sapi]
·         Sapu [sapu]
·         Slamet [slamet]

c)      Suwanten cethak
1)      Cekel [cǝkǝl]
2)      Jago [jago]
3)      Nyekel [nyekǝl]
4)      Nunggang [nunggang]
5)      Yekti [yekti]

d)     Suwanten gorokan (tenggorokan)
1)      Kabeh [kabƐh]
2)      Kebo [kǝbo]
3)      Gajah [gajah]
4)      Anyar [anyar]
5)      Rame [rame]

e)      Suwanten laringal lan glottal
1)      Gajah [gajah]
2)      Gugah [gugah]
3)      Turah [turah]
4)      Wahing [wahIng]
5)      Hamba [hamba]

f)       Gugus konsonan
1)      [y]        → banyu
2)      [kr]       → krungu
3)      [cl]       → clingus
4)      [dw]     → dwija
5)      [pr]       → praja          

D.    Urutanipun Fonem ing Wanda (Suku Kata)
1.      V
a)      Eka                → (e-ka)
b)      Ibu                 → (i-bu)
c)      Adhi              → (a-dhi)
d)     Udan             → (u-dan)
e)      Obat              → (o-bat)

2.      VK
a)      Ambung        → (am-bung)
b)      Embuh           → (em-buh)
c)      Embah           → (em-bah)
d)     Imbuh            → (im-buh)
e)      Ompong        → (om-pong)

3.      KV
a)      Banyu            → (ba-nyu)
b)      Bali                → (ba-li)
c)      Dalan             → (da-lan)
d)     Golek                        → (go-lek)
e)      Lagi               → (la-gi)

4.      KVK
a)      Dandan         → (dan-dan)
b)      Cundhuk       → (cun-dhuk)
c)      Kembang       → (kem-bang)
d)     Mambu          → (mam-bu)
e)      Tansah           → (tan-sah)

5.      KKV
a)      Dhuwit          → (dhu-wit)
b)      Ngarep          → (nga-rep)
c)      Nyekel           → (nye-kel)
d)     Dhisik            → (dhi-sik)
e)      Dhuwur         → (dhu-wur)

6.      KKVK
a)      Ngimpi          → (ngim-pi)
b)      Ngombe        → (ngom-be)
c)      Dremba         → (drem-ba)
d)     Blimbing       → (blim-bing)
e)      Krambil         → (kram-bil)



E.     Ewah-ewahipun Suwanten
1.      Panambahing suwanten
a)      Protetis
·         Mbah   → simbah
·         Nduk   → gendhuk
b)      Epentesis
·         Klapa   → kelapa
·         Guyu    → gumuyu
c)      Paragog
·         Adhi    → adhik
·         Bali      → balik

2.      Sudanipun suwanten
a)      Aferesis
·         kakung→ kung
·         Eyang  → yang
b)      Sinkop
·         Ginawa→ gawa
·         Ngicipi → icipi
·         Ngideri→ ider
c)      Apokop
·         Kangmas→ kang

3.      Gesehipun suwanten
a)      Metatesis
·         Jalur                             → lajur
·         Sliwar-sliwer                → slawir-slewir
b)      Desimilasi
·         Rara jonggrang            →  lara jonggrang
·          Mlaku-mlaku              →  mloka- mlaku

4.      Variasi bebas
a)      Dakdhudhuk - takdhudhuk
Kejeglong      - gejeglong
b)      Sadela           - sedela
                               

Tidak ada komentar:

Poskan Komentar